ฝนดาวตกโอไรออนิดส์มาเมื่อไร และดูฝุ่นดาวหางฮัลเลย์ได้อย่างไร

ฝนดาวตกโอไรออนิดส์มีจุดสูงสุดทุกปีราว 21 ตุลาคม และมีช่วงตกประมาณ 2 ตุลาคมถึง 7 พฤศจิกายน (องค์การดาวตกนานาชาติ IMO) ในปีปกติ ถ้าอยู่ในที่มืดจะเห็นราว 10-20 ดวงต่อชั่วโมง ช่วงที่ดีที่สุดคือ หลังเที่ยงคืนจนถึงรุ่งเช้า ดาวตกเหล่านี้คือเศษฝุ่นของดาวหางฮัลเลย์ ข่าวดีสำหรับประเทศไทยคือปลายเดือนตุลาคมเริ่มเข้าหน้าหนาว ท้องฟ้ามักเปิดมากขึ้นกว่าช่วงฝน

ถ้าคุณอ่านหน้านี้หลัง 22 ตุลาคม 2026 จุดสูงสุดผ่านไปแล้ว แต่ยังมีดาวตกโอไรออนิดส์ประปรายจนถึงราว 7 พฤศจิกายน โอกาสดี ๆ ครั้งถัดไปคือตุลาคม 2027

ข้อมูลสรุป

	ค่า
ช่วงที่มีดาวตก	ราว 2 ต.ค. - 7 พ.ย. (ปฏิทิน IMO 2026)
จุดสูงสุด	ราว 21 ต.ค. ค่อนข้างกว้าง บางปีหลายคืนใกล้เคียงกัน
ZHR	20+ (ท้องฟ้าอุดมคติ) ของจริงราว 10-20 ดวงต่อชั่วโมง
ความเร็ว	66 กม./วินาที เร็วมาก ดวงที่สว่างอาจทิ้งทางเรืองแสง
จุดกระจาย	เหนือดาวบีเทลจุสเล็กน้อย (กลุ่มดาวนายพราน)
ต้นกำเนิด	ดาวหาง 1P/ฮัลเลย์
เวลาดีที่สุด	หลังเที่ยงคืนถึงรุ่งเช้า

ปี 2026 เป็นอย่างไร

IMO และ NASA ระบุคืนสูงสุดคือ คืน 21 ต่อเช้า 22 ตุลาคม ดวงจันทร์ข้างขึ้นสว่างราว 74-80% อยู่บนฟ้านาน ช่วงที่ฟ้ามืดจริงมีแค่หลังดวงจันทร์ตกจนถึงรุ่งเช้า IMO ระบุว่าโอไรออนิดส์ช่วงหลังอยู่ในระดับปกติ ปีนี้จึงเป็นปีที่เงียบ ๆ

ปี 2027 คาดว่าจะเป็นอย่างไร

จุดสูงสุด คาดว่าจะอยู่ราว 21 ตุลาคม 2027 เพราะขึ้นกับตำแหน่งของโลกบนวงโคจร ไม่ใช่วันที่ในปฏิทิน แต่ดวงจันทร์จะรบกวน: ตามข้อมูล timeanddate.com วันที่ 22 ตุลาคม 2027 เป็นวันดวงจันทร์ข้างแรมครึ่งดวง ซึ่งขึ้นราวเที่ยงคืนและอยู่สูงช่วงก่อนรุ่ง ตรงกับช่วงที่จุดกระจายอยู่สูงพอดี ลองดูคืนก่อนจุดสูงสุดสักสองสามคืนด้วย และเช็กปฏิทิน IMO ปี 2027 เมื่อเผยแพร่ ข้อมูลทั้งหมดนี้เป็นการคาดการณ์

วิธีหาจุดกระจาย

ปลายเดือนตุลาคม กลุ่มดาวนายพรานขึ้นทางทิศตะวันออกราว 22:00 ถึงเที่ยงคืน หาดาวสามดวงเรียงกันตรงเข็มขัด (คนไทยเรียกว่า “ดาวไถ”) แล้วมองหาดาวสีส้ม บีเทลจุส ใกล้ ๆ จุดกระจายอยู่เหนือดาวดวงนี้เล็กน้อย ใกล้แนวเขตกลุ่มดาวคนคู่ ราวตีห้า กลุ่มดาวนายพรานจะอยู่สูงกลางฟ้า

ไม่ต้องจ้องที่จุดนั้น ดาวตกปรากฏได้ทั่วฟ้า และ NASA บอกว่าดาวตกที่อยู่ห่างจากจุดกระจาย 45-90 องศาจะมีทางยาวที่สุด นอนราบมองฟ้ากว้าง ๆ และให้ตาปรับกับความมืด 20-30 นาที

ผมเป็นคนพัฒนา Sky Map ขอให้อ่านโดยคำนึงถึงข้อนี้: หลังเที่ยงคืนลองหันมุมมอง AR ไปทางทิศตะวันออก แอปจะแสดงชื่อกลุ่มดาวนายพรานและบีเทลจุสบนภาพกล้อง ปฏิทินดาราศาสตร์ในแอปมีรายการฝนดาวตก และ Tonight’s Sky Conditions บอกปริมาณเมฆและความชื้น ณ ตำแหน่งของคุณ

เคล็ดลับ

1. ดูหลังเที่ยงคืน หัวค่ำจุดกระจายยังต่ำ จำนวนจะเพิ่มขึ้นจนถึงรุ่งเช้า
2. หนีแสงไฟ ในเมืองอาจเห็นเพียงไม่กี่ดวง (ดูดาวในเมือง)
3. ลดความสว่างจอมือถือ (การปรับสายตาในที่มืด)
4. ไม่ต้องใช้กล้องสองตา ตาเปล่าเห็นฟ้าได้กว้างที่สุด

ฝุ่นของดาวหางฮัลเลย์ยังทำให้เกิด ฝนดาวตกอีตาอควอริดส์ ต้นเดือนพฤษภาคมด้วย ฝนดาวตกใหญ่ครั้งถัดไป: ฝนดาวตกเจมินิดส์ 2026 และปฏิทินทั้งปี: ฝนดาวตก ดวงจันทร์ และอุปราคา

แหล่งข้อมูล: ปฏิทินฝนดาวตก IMO 2026/2027 และ PDF (ช่วงเวลา จุดสูงสุด ZHR ความเร็ว); NASA Science: Orionids (ฮัลเลย์ จุดกระจาย ทิศที่ควรมอง); American Meteor Society (จำนวน ดวงจันทร์ปี 2026); timeanddate.com ข้างขึ้นข้างแรม 2027 ตรวจสอบเมื่อ 31 ตุลาคม 2026 ข้อมูลปี 2027 เป็นการคาดการณ์