หาดาวเหนือได้อย่างไร

หากระบวยใหญ่ เลือกดาวสองดวงที่ขอบนอกของตัวกระบวย แล้วลากเส้นตามแนวที่มันชี้ออกจากกระบวย ราวห้าเท่าของระยะห่างระหว่างสองดวงนั้น คุณจะเจอดาวสว่างปานกลางดวงแรกบนเส้น นั่นคือดาวโพลาริส ดาวเหนือ และเมื่อหันหน้าหามัน คุณก็กำลังหันไปทางทิศเหนือ

ผมเป็นคนทำ Sky Map แอปที่พูดถึงด้านล่าง โปรดชั่งน้ำหนักคำแนะนำของผมโดยคำนึงถึงข้อนี้

ทำไมคนมองข้าม

คนที่ค้นหา “ดาวเหนืออยู่ตรงไหน” มักคาดว่าจะเห็นดาวที่สว่างจ้า แต่ไม่เจอ ดาวโพลาริสดูธรรมดา สิ่งที่ทำให้มันพิเศษคือตำแหน่ง มันอยู่ใกล้จุดบนท้องฟ้าที่แกนโลกชี้ไปมาก ขณะที่ดาวอื่นทั้งหมดหมุนไปรอบ ๆ ตลอดคืน ดาวโพลาริสแทบไม่ขยับ

วิธีที่ 1: ดาวชี้ของกระบวยใหญ่

1. หากระบวยใหญ่ ดาวเจ็ดดวงเรียงเป็นรูปกระทะ ในไทยมักเรียกว่าดาวจระเข้
2. เลือกดาวสองดวงที่ปลายตัวกระบวย ด้านที่ไกลจากด้าม ชื่อดูบีกับเมรัก หรือเรียกว่าดาวชี้
3. ลากเส้นจากเมรักผ่านดูบี แล้วต่อไปราวห้าเท่าของระยะห่างระหว่างสองดวง
4. ดาวค่อนข้างสว่างดวงแรกที่เจอคือดาวโพลาริส มันเป็นปลายด้ามของกระบวยเล็กด้วย แต่ส่วนอื่นของกระบวยเล็กจาง และมักมองไม่เห็นจากในเมือง

จากประเทศไทย กระบวยใหญ่เห็นได้ดีในหัวค่ำช่วงต้นปีถึงกลางปี และบางช่วงจะลงไปต่ำกว่าขอบฟ้า

วิธีที่ 2: แคสสิโอเปีย

เมื่อกระบวยใหญ่อยู่ต่ำใกล้ขอบฟ้า แคสสิโอเปียมักอยู่สูงกว่าอีกฝั่งของดาวโพลาริส มันดูเหมือนตัว W หรือ M ที่ทำจากดาวห้าดวง ดาวโพลาริสอยู่ราวกึ่งกลางระหว่างแคสสิโอเปียกับกระบวยใหญ่ ถ้าเห็นกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งก็ไล่หาไปได้ ในไทย แคสสิโอเปียเห็นได้ดีในหัวค่ำช่วงปลายปี

ใช้มันหาทิศเหนือ

ดาวโพลาริสบอกทิศเหนือจริง ไม่ใช่ทิศเหนือแม่เหล็ก ความสูงเหนือขอบฟ้าราวเท่ากับละติจูดของคุณ: ต่ำมากในประเทศไทย สูงกว่ามากในสแกนดิเนเวีย ใช้ได้เฉพาะในซีกโลกเหนือ

แอปช่วยตรงไหน

ถ้าไม่แน่ใจว่าเจอดาวดวงไหน Sky Map แสดงดาวและกลุ่มดาวทับภาพกล้องเมื่อคุณชี้ iPhone ขึ้นฟ้า และบอกมุมเงยและมุมทิศของวัตถุ ให้คุณเช็กได้ว่ากำลังมองอะไร กลุ่มดาวทั้ง 88 กลุ่มมีเคล็ดลับการหา แผนที่หลักใช้ได้โดยไม่ต้องมีอินเทอร์เน็ต Sky Map ดาวน์โหลดฟรี มุมมอง AR ฟรี และบางฟีเจอร์ต้องจ่ายเงิน ถ้าภาพซ้อนดูเลื่อน ดู แก้เข็มทิศและภาพ AR ที่เลื่อน

อ่านต่อ: วิธีหากลุ่มดาว และ ดาวสว่างดวงนั้นคืออะไร